Muradiye Sıbyan Mektebi ve Sebili

Sirkeci’de, Hüdavendigar Caddesi üzerindedir. Tramvay rayları ile arasında çok az bir mesafe bulunmaktadır. Mektep ve sebilin ilk yaptıranı Mirimiran Mehmet Paşa’dır. Sultan III.Murad (1574 – 1595) devri devlet adamlarından olan Mirimiran Mehmed Paşa,   1589 yılında hayata veda ederek  ölümünden bir yıl önce Eyüp’te yaptırdığı  türbesine gömülmüştür. Mektep fevkani bir bina olarak inşa edilmiş fakat Hocapaşa yangınında yanmıştır. Bunun üzerine, V.Murad’ın annesi tarafından tahtani olarak yeniden inşa edilmiştir. Bazı kayıtlarda bu V.Murad tarafından gerçekleştirilmiş  bir tamirat olarak da geçmektedir. Kitabesi yoktur.

Bir dershanesi, bir odası ve küçük bir ocaklı mekanı bulunmaktadır. Dışı mermer kaplı olup, caddeye bakan yüzünde yuvarlak kemerli iki pencere ve kapı bulunmaktadır. Günümüzde burası dükkan, bitişiğindeki sebil de büfe olarak kullanılmaktadır. Sebiller genellikle büyük şehirlerde, işlek caddeler üzerine yapılıyorlardı Özellikle de  cami yanlarındaydılar. Sözlükteki anlamı “yol” olan sebiller, yol kenarlarında içme su dağıtılan özel bir mimariye sahip binalardı. Belirli saatlerde içeride bulunan bir görevli su veya özel günlerde şerbet dağıtırdı. Muradiye Sebili, altıgen planlı  bir köşe sebildir. İki tarafına iki çeşme konulmuş, sivri kemerli pencereleri mermer sütunceler üzerine oturtulmuştur. Kemerlerin tepe noktalarına da rozetler yerleştirilmiştir. Yapı, üç cepheli olup, çatısı kurşun kaplanmıştır. Beş penceresi dökme demir şebekelidir ama  şebekelerinin bir kısmı sökülmüş ve kesilmiş durumdadır.

V.Murad’ın annesi  Şevkevza Valide Sultan,  Abaza asıllı olup, 1820 yılında Kafkasya’da doğmuştu. Küçük yaşta saraya verilmiş ve iyi bir terbiye ile büyütülmüştü. On dokuz yaşındayken Sultan Abdülmecit Han ile evlendirilmiş, oğlu V.Murat’tan başka küçük yaşta vefat eden Aliye Sultan isimli bir de kızı olmuştu. Şehzade Mehmet Murat Efendi’yi, 1840 yılında, Eski Çırağan Sarayı’nda doğurmuş, 30 Mayıs 1876 tarihinde oğlunun padişah olmasıyla Valide Sultan ünvanını almıştı. Ancak, bu Osmanlı tahtındaki en kısa süreli Valide Sultanlıktır. Zira, V.Murat’ın saltanatı  93 gün sürmüştür. Azledildikten sonra Çırağan Sarayı’na kapatılmış, annesi de kalan ömrünü oğlu ve torunlarıyla birlikte bu sarayın duvarları arasında geçirmiştir.  17 Eylül 1889 tarihinde gırtlak kanserine yenik düşen Şevkefza Valide Sultan, Eminönü’nde, Cedit Havadin Türbesine defnedilmiştir. (Şevkefza,   şevklendiren, neşelendiren  anlamına gelmektedir)

Yazı :Bilsen GÜRER
bgurer@isiltur.com

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum yapabilirsiniz