Kapadokya

Doğa ile insanın uyumlu birlikteliğini sergileyen Kapadokya Bölgesi; Nevşehir, Niğde, Aksaray ve Kayseri’yi kapsar ayrıca Sivas, Kırşehir ve Malatya’yı da kısmen içine alır.

Oluşumu, milyonlarca yılda tamamlanmıştır. Yaklaşık olarak altmış milyon yıl öncesinde, üçüncü jeolojik devrede oluşan Toroslarla, kuzeydeki Anadolu Platosu sıkışmaya başlayınca, yanardağlar faaliyete geçmeye başlarlar. Erciyes ve Hasandağı ile ikisinin arasında kalan Göllüdağ’ın püskürttüğü lavlar, görmekte olduğumuz Kapadokya bölgesini oluşturur.

Kapadokya adı; Perslerin verdiği ‘Kaptatuka – güzel atlar ülkesi’ sıfatını taşımaktadır. Bir zamanların aktif volkan bölgesinde bulunan Kapadokya, dünyada doğayla tarihin birarada görülebileceği en güzel yerlerden biridir.

Uçhisar’dan başlayacağınız gezintinize,Göreme, Ortahisar ve Ürgüp rotasını izleyerek devam edebilir; Avanos’a gidebilir ve yol üstünde Kızılçukur’da olağanüstü gün batımı  manzaralarını seyredebilirsinizKapadokya

Göreme ve Kapadokya Milli Parkı, 6 Aralık 1985 tarihinden beri doğal ve kültürel varlık olarak UNESCO Dünya Miras Listesinde yer almaktadır.

Doğanın insan yaşamını şekillendirişi: Peribacaları
Volkanik hareketler sonucu oluşan yapılanma, arkasından su ve rüzgarın etkisiyle ‘peribacaları’ haline gelip günümüze ulaşmış ve Türkiye’nin en ilginç doğa şekillerini oluşturmuştur.

Bölgede kullanılan tek mimari malzeme taştır. Volkanik yapısı dolayısıyla çok yumuşak ve işlenilebilir olan taş, rüzgarla temas edince dayanıklı hale gelerek yapıların şekillenmesinde büyük rol oynamıştır.

Özellikle Ürgüp-Göreme bölgesi, peribacalarının yanında kayalardan oyulmuş evleri, kiliseleri ile tarihten günümüze ulaşmış büyük bir turizm zenginliği sergilemektedir.

Göreme Açık Hava Müzesi : Nevşehir’e 10.Km’lik bir mesafede bulunan Göreme, Nevşehir, Ürgüp, Avanos üçgeni arasında yer almaktadır. M.S.2 yy’da Hristiyanlığın Anadoludaki en önemli merkezi Kayseri ve Malatya olsa da, Kapadokya  da aynı yüzyıl sonlarında çok sayıda Hristiyana özellikle de bu konuda derin bir inanç sahibi olan rahiplere kucak açmıştı. Din adamları bölgeyi dini düşünce ve yaşantının canlı bir merkezi haline

Kapadokya

Kapadokya

getirdiler. 4.Yüzyıla gelindiğinde, Kapadokya üç büyük azizin yaşadığı memleket olarak ünlenmişti. Kayseri Piskoposu Aziz Büyük Basil, kardeşi Nyssalı Georgy ve Nazianus’lu Gregor’un çabalarıyla burası büyük bir dini merkez halini almıştır. Aziz Basil, Hristiyanlık doktrininin düenlenmesi ve yeniden şekillenmesi konusunda büyük çaba harcamış ve başarılı olmuştur. Kıtlık zamanında tek parça ekmeği olan bir Hristiyan’a, “elindeki ekmeği ikiye bölerek paylaş ve kendini Allah’ın himayesine  bırak” diyerek öğütlemiş, ibadetini halkla iç çe yapmayı tercih ederek, çok kapalı, halktan soyutlanmış şekiildeki manastır hayatını terk etmiştir. Bu davranışıyla, kardeşi Nyssa’lı Georgy ve Nazianos’lu Gregor tarafından da desteklendiğinden, Kapadokya’da, yerleşim merkezlerinin yakınlarında manastırlar, kilise ve şapeler kurulup, sayıları giderek çoğalmıştır. İbadetler, rahipler eşliğinde halkla birlikte yapılmış, din adamları bu devirde Mısır ve Suriyedekiler gibi imtiyazlı bir hale getirilmemişlerdir. Göreme’de başlatılan bu sistem daha sona Soğanlı, Ihlara, Açıksaray gibi Hristiyanlık merkezlerinde de uygulanmaya başlamıştır. Göreme Açık Hava Müzesi Manastır ve Kiliseleri şunlardır; Kadınlar Manastırı, Aziz Basil Şapeli, Elmalı Kilise, Azize Barbara Şapeli, Aziz Onuphrius (Yılanlı) Kilisesi, Pantokrator Kilisesi, Yemekhane, Malta Haçlı Kilisesi, Karanlık Kilise (gezmek için ayrı bir ücret ödenmesi gerekiyor), Azize Katerina Şapeli, Çarıklı Kilise, İsimsiz Şapel, Mezarlar, Tokalı Kilise.

Ihlara Vadisi : Aksaray’da, Güzelyurt İlçesindedir. Jeolojik dönemlerde,

Kapadokya

Kapadokya

III.zamanda oluşan volkanik Hasandağı’nın biçimlendirmesiyle oluşmuştur. Ortasından akan Melendiz Çayı’nın binlerce yıldan bu yana aşındırmasıyla daha büyük bir derinlik kazanmıştır. Yukarıdan vadi tabanına yaklaşık olarak dört yüz basamakla inilmektedir. 100 – 120 Metre derinliğe sahip bulunan vadi, Ilısu Kasabası’ndan başlar, kuzey-batı istikametinde Ihlara Kasabası, Belisırma, Ziga, Yaprakhisar ve Selime’ye ulaşır. 14 Km.uzunluğundaki Ihlara Vadisi, Selime’de, Selime Katedrali’nde sona erer. Vadi içinde ılıman bir iklim ve mükemmel bir flora ve fauna zenginliği bulunmaktadır. Yine vadi, 105 kilisenin yanı sıra, 10 bin civarında kaya oyma mekana da ev sahipliği etmektedir. Korunaklı ve gizlenmeye elverişli olması, su ve bitki zenginliği nedeniyle, M.S.4.yüzyılda, keşişler ve rahipler tarafından uygun bir inziva  yeri olarak seçilmiş, bir manastır merkezi haline gelmiştir. Vadide bulunan kiliseler kapalı Yunan haçı ve serbest haç planı üzerine tek ve çift nefli şekillerde, kayaya oyularak yapılmış ve fresklerle süslenmişledir. Burada bulunan Kırkdamaltı (St.George) Kilisesi’nde Anadolu  Selçuklu Sultanı II.Mesud’un bir tasviri de bulunmaktadır. Selçuklular, bölgede yaşayan Hristiyanlara karşı hoşgörülü davranmış ve himayelerine almışlardır. Vadideki en önemli kiliseler; Yılanlı, Ağaç Altı, Sümbüllü, Kırk Dam ve Bahattin Samanlığı Kiliseleri’dir.

Ağaçaltı Kilisesi (Daniel Pantonasa Kilisesi): Vadiye inildiğinde, sağ tarafta bulunan kilise, serbest haç planlıdır. Ana apsis ve güney yan apsis yıkılmıştır.   Günümüzde kiliseye giriş, yıkık olan ana apsisten yapılmaktadır. Orijinal giriş ise, batı kolun güney ve kuzeybatı köşe odasının kuzey tarafındadır. Merkez mekan yüksek kasnaklı bir kubbe ile, haçın  kolları da beşik tonozla örtülmüştür. Beşik tonozlu kuzeybatıdaki köşe odası yuvarlak kemerli açıklıklarla kuzey ve batı haç kollarına bağlanır. 9-11 Yüzyıla tarihlenen freskler Prelkonaklast teknikte yapılmışlardır. Yerleşimleri şöyledir; Güneyhaç kolu tonozunun doğu yarısında müjde, alınlığında ziyaret, doğum, batı yarsında üç müneccimin gelişi, kuzey haç kolu tonozunun doğu yarısında Mısır’a kaçış, alınlığında vaftiz, batı yarısında Koimesis (Meryem’in ölümü), batı haç kolu tonozunda bitkisel ve geometrik süslemeler, simurg tasviri, alınlığında Daniel aslanlar arasında, kubbede İsa’nın göğe yükselişi, kasnağında havariler ve peygamberler işlenmiştir.

Zelve Vadisi : Yörenin en büyük kilisesi olan Üzümlü Kilise burda bulunuyor. Doğa yürüyüşleri ve bisiklet turları ilginizi çekerse Zelve’de biraz zaman harcamanız gerekiyor. Burada bulunan peribacalarına dikkat ediniz. Gruplar halindeler. Bazılarında üç başlık görebilirsiniz. Aziz Simeon’a ait inziva köşesinin de olduğu peribacasının

Kapadokya

Kapadokya

bulunduğu Paşabağları da Zelve’de bulunuyor. İsmini burada bulunan üzüm bağlarının sahibinin “Paşa” olan ünvanından almış olan Paşabağları da, Kapadokya’da fazla rağbet edilen yerlerin başında gelmektedir.

Soğanlı Vadisi : Kayseri’nin Yeşilhisar sınırları içinde yer alan Soğanlı Vadisi’nde, özellikle Kubbeli Kilise ziyaret edilmesi gereken bir yapıdır. Dev bir peri bacasının kilise haline getirilişi sizi de şaşırtacaktır. Sesin geliş yönünü belli etmeyen akustik yapısıyla ilginizi çekecektir.

Avanos ve Seramik Geleneği
Hititler zamanından süregelmiş çanak-çömlek yapımı, Kızılırmak’ın getirdiği kırmızı topraktan elde edilen seramik hamuruyla kavimden kavime geçerek günümüze kadar ulaşmıştır. Kızılırmak kıyı kasabası Avanos ayrıca; bahçeleri, kafeleri ve barlarıyla da ilginizi çekebilir.

Avanos, günümüzde Kapadokya’nın ‘El Sanatları ve Alışveriş Merkezi’ olarak ziyaretçileri kabul etmektedir.

Yeraltında umduğunuzdan çok daha fazlasını bulacaksınız

Eski çağlarda insanların ilkel bir hayat sürdüklerini mi düşünüyorsunuz? Bir daha düşünün. Havalandırma sistemleri, giriş ve çıkışları ve hatta çöp toplama mekanizmalarıyla yeraltı yerleşim alanlarının sizi şaşırtacağından emin olabilirsiniz. Hıristiyanların tehlike anlarında inip yaşadıkları bu yeraltı şehirleri çok iyi saklanmış ve güvenli yapılarıyla günümüzde ziyaretçilerde büyük hayranlık uyandırmaktadır. Kapadokya Bölgesi’nde yaklaşık olarak 40 yeraltı şehri bulunuyor. Bu mekanlar özellikle Hristiyanlığını yasaklı olduğu zamanlarda çok kullanılmışlar. Ayrıca 6. ve 7.yüzyıllarda Arap akınlarından korunmak amacıyla da halk tarafından rağbet görmüşler.

Derinkuyu Yeraltı Şehri
Bir rastlantı sonucu bulunan Derinkuyu Yeraltı Şehri’nin 20,000 insana evsahipliği yaptığı söyleniyor. Bazılarına göre ise 100,000 kişilik kapasiteye sahiptir. 18-20 kat olduğu bilinen bu yeraltı sehrinin yalnızca 8 katı temizlenerek ziyaretçilere açılmıştır. Bu mekan süreç içinde Hitit’ler, Romalılar ve Bizans tarafından kullanılmış. Daha sonra gelen kavimler tarafından da hem kullanılmış hem de eklemelerle büyütülmüş.

Diğer önemli yeraltı yerleşimlerini Kaymaklı ve Özkonak bölgelerinde bulabilirsiniz.

Gökyüzünden aşağıya bir bakış
Yavaş yavaş Nevşehir’în sembolü haline gelen balon gezileri, size olağanüstü manzarayı bir de havadan görme imkanını sunacaktır. Yaklaşık 15 dakika süren bu gezilerde gezmeye vaktinizin olmadığı yerleri görecek, ulaşma imkanınız olmayan alanları hayranlıkla seyredeceksiniz.

Hangi mevsim gidilir ?
Kış aylarında soğuk ve yağışlı havaya, yaz aylarında ise kavurucu sıcaklara hazırlıklı olmanız gerekiyor. Yolculuk için ilkbahar mevsimini ve sonbaharın başını tercih etmenizi öneriyoruz.

Nasıl gidilir ?
İstanbul’dan arabayla giderseniz, 730 km’lik bir yolculuğa hazırlıklı olun. Ankara-Nevşehir arası 276 km, İzmir-Nevşehir arası ise 763 km dir.

İstanbul’dan yola çıkıyorsanız; Çamlıca-Kaynaşlı yolunu geçip Bolu Dağı’na vardıktan sonra, Gerede-Ankara otoyoluyla Kırşehir yoluna; ordan da Hacıbektaş-Avanos üzerinden Kapadokya’ya ulaşabilirsiniz.

Bölgeiçi ulaşımda minibüs ve otobüslerden faydalanabilir, dilerseniz otomobil ve bisiklet kiralayabilirsiniz. Taksi de bir diğer alternatifiniz.

Size önemli bir öneri : Bol bol yürüyüşe hazırlıklı olun ve ona göre bir ayakkabı seçin!

İç: Yöresel şaraplardan iç
Git: Cumartesi günleri kurulan Ürgüp Pazarı’na git
Gez: Türk-İslam sanatı eserlerini barındıran Hacıbektaş Müzesi’ni gez
Seyret: Uçhisar Kalesi’nden muhteşem manzarayı seyret
Satın al: Rengarenk kumaşlardan yapılmış Soğanlı Vadisi bezbebeklerinden satın al
Tadına Bak: Yöreye özgü testi kebabının tadına bak

Yazı ve Fotoğraflar : Bilsen Gürer
bgurer@isiltur.com.tr

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum yapabilirsiniz